Vé máy bay cho một khoá học tiếng ngắn hạn nên đặt theo lịch của trường, không theo giá rẻ nhất: ngày đến phải trùng ngày nhận phòng, giờ đáp phải nằm trong khung giờ trường tổ chức đón, và chỉ nên xuất vé không hoàn khi đã có visa. Với học sinh nhỏ bay một mình, ưu tiên chặng bay thẳng hoặc nối chuyến đơn giản, và hỏi hãng về dịch vụ trẻ em đi một mình trước khi mua.
Phần lớn rắc rối liên quan đến vé xảy ra ở chỗ nối giữa ba lịch: lịch khoá học, lịch hãng bay và lịch visa. Bài này đi qua từng chỗ nối đó, cùng những tình huống hay gặp như chuyến bay trễ, đổi giờ, hay con lỡ chuyến nối, để gia đình chuẩn bị trước thay vì xử lý giữa đêm qua điện thoại. Giá vé không phải trọng tâm của bài; giá thay đổi theo ngày và tuyến, còn những nguyên tắc dưới đây thì áp dụng cho mọi chuyến.
Chọn ngày bay theo lịch khoá học
Khoá học tiếng ngắn hạn thường bắt đầu vào thứ Hai và chỗ ở thường nhận từ Chủ nhật, trả vào thứ Bảy hoặc Chủ nhật sau tuần học cuối. Trại hè cho học sinh nhỏ thường có ngày đến và ngày rời cố định cho cả nhóm, gọi là arrival day và departure day, cùng khung giờ đón tiễn. Việc đầu tiên trước khi tìm vé là xin trường văn bản ghi rõ: ngày nhận phòng sớm nhất, ngày trả phòng muộn nhất, khung giờ đón tiễn, sân bay được phục vụ.
Đáp trước ngày nhận phòng nghĩa là phải trả thêm đêm phụ, hoặc với học sinh nhỏ, có thể không ai nhận con. Đáp quá muộn trong ngày nhận phòng có thể vượt khung giờ đón và phát sinh phí đón riêng. Ngày về cũng vậy: chuyến bay quá sớm buổi sáng có khi buộc con rời chỗ ở từ nửa đêm.
Với chuyến bay dài và lệch múi giờ lớn, nên để con có ít nhất một ngày nghỉ trước buổi học đầu tiên. Bài kiểm tra xếp lớp thường diễn ra ngay sáng thứ Hai; làm bài khi đang lệch giờ sinh học dễ cho kết quả thấp hơn thực lực. Nếu trường cho phép đến từ thứ Bảy, đó thường là lựa chọn dễ chịu hơn cho cơ thể của con, đổi lại một đêm phụ.
Bay thẳng hay nối chuyến: cân nhắc cho học sinh
Không phải tuyến nào cũng có chuyến bay thẳng từ Việt Nam. Khi phải nối chuyến, kiểu nối quyết định độ khó của chuyến đi với một đứa trẻ.
| Kiểu chặng bay | Ưu điểm | Rủi ro với học sinh | Nên làm |
|---|---|---|---|
| Bay thẳng | Ít khâu, ít chỗ có thể lạc | Thường ít lựa chọn ngày giờ, có khi giá cao hơn | Ưu tiên nếu có và khớp lịch đón |
| Nối chuyến cùng một vé, cùng hãng hoặc liên minh | Hành lý thường được nối thẳng; hãng chịu trách nhiệm nếu lỡ chuyến nối do chặng trước trễ | Phải tự tìm cửa ra máy bay ở sân bay lạ | Chọn thời gian nối đủ rộng, tập với con cách đọc bảng cửa ra |
| Hai vé riêng do gia đình tự ghép | Có khi rẻ hơn | Lỡ chặng đầu thì vé chặng sau mất; có thể phải nhận hành lý và làm thủ tục lại | Tránh với học sinh đi một mình |
| Nối chuyến qua nước thứ ba cần visa quá cảnh | Có thể là tuyến duy nhất phù hợp | Thêm một hồ sơ visa, thêm rủi ro bị từ chối lên máy bay | Kiểm tra quy định quá cảnh của nước nối chuyến trước khi mua |
Một số nước yêu cầu visa quá cảnh ngay cả khi hành khách không rời khu vực quá cảnh, tuỳ quốc tịch. Đọc quy định chính thức của nước nối chuyến, hoặc hỏi hãng bay, trước khi xuất vé.
Trẻ bay một mình: dịch vụ của hãng và điều cần hỏi
Hầu hết hãng bay quốc tế có dịch vụ cho trẻ em đi một mình. Thường gọi là unaccompanied minor. Nhân viên hãng nhận trẻ ở quầy thủ tục, đưa lên máy bay, trông trong chuyến bay, dẫn qua chỗ nối chuyến và giao cho người đón đã đăng ký ở điểm đến.
Độ tuổi bắt buộc và độ tuổi được dùng khác nhau giữa các hãng. Có hãng bắt buộc với trẻ dưới một độ tuổi, cho phép tuỳ chọn với trẻ lớn hơn. Không phải hãng nào cũng nhận trẻ đi một mình trên chuyến nối chuyến. Đọc điều kiện vận chuyển của chính hãng định đi.
Phải đăng ký trước và thường có phí. Dịch vụ thường phải đăng ký khi đặt vé hoặc trước ngày bay một khoảng, có khi không đặt được trên trang bán vé trực tuyến mà phải qua phòng vé hoặc tổng đài.
Người đón phải có tên trên giấy tờ đăng ký. Nhân viên hãng chỉ giao trẻ cho đúng người đã khai, kèm giấy tờ tuỳ thân. Nếu người đón là nhân viên của trường, xin trường tên và thông tin người đón trước để điền.
Trường có thể có quy định riêng. Một số trại hè yêu cầu học sinh dưới một độ tuổi phải dùng dịch vụ này, hoặc ngược lại có người của trường ra tận cửa ra. Hỏi trường trước để không đăng ký thừa hoặc thiếu.
Loại vé, điều kiện đổi và tên trên vé
Giá vé khác nhau phần lớn vì điều kiện đi kèm: được hoàn hay không, đổi ngày có mất phí không, có bao gồm hành lý ký gửi không. Với chuyến học tiếng, điều kiện đổi quan trọng hơn bình thường, vì lịch có thể thay đổi bởi những thứ ngoài tầm tay: visa đến muộn, trường dời ngày khai giảng, con ốm. Một vé rẻ không đổi được có thể thành vé đắt nhất nếu phải mua vé mới.
Trong giai đoạn chờ visa, có thể giữ chỗ có thời hạn hoặc mua loại vé đổi được. Khi đã có visa, nếu muốn, chuyển sang vé có điều kiện chặt hơn. Đọc kỹ điều kiện chiều về: nhiều gia đình chỉ chú ý chiều đi, đến khi muốn cho con ở thêm một tuần mới biết vé về không đổi được.
Tên trên vé phải khớp tuyệt đối với hộ chiếu, gồm họ, tên đệm và tên, theo đúng thứ tự hãng yêu cầu. Sai tên thường không sửa được miễn phí và có hãng không cho sửa. Khi đặt cho con, kiểm tra cả ngày sinh: vé trẻ em và vé người lớn có giá và điều kiện khác nhau, và hệ thống tính tuổi theo ngày bay, không theo ngày đặt.
Hành lý ký gửi: kiểm tra trước khi mua vé
Hành lý được mang theo phụ thuộc hạng vé, hãng và tuyến bay. Với chuyến học vài tuần, đây là phần chi phí hay bị đánh giá thấp. Vài điều nên kiểm tra:
- Vé đã gồm hành lý ký gửi chưa, bao nhiêu kiện hoặc bao nhiêu cân, và áp dụng cho cả chặng nối chuyến hay không.
- Giới hạn hành lý xách tay: trọng lượng, kích thước, số kiện. Có hãng tính cả túi nhỏ hoặc ba lô vào giới hạn.
- Mua thêm hành lý trước khi bay thường rẻ hơn trả tại quầy sân bay.
- Nếu con mang nhạc cụ, vợt, dụng cụ thể thao cho khoá học kết hợp, hỏi hãng quy định với hành lý đặc biệt.
- Chiều về thường nặng hơn chiều đi vì quà và đồ mua thêm; tính sẵn cho chiều về.
- Khi hai chặng do hai hãng khai thác, áp quy định của hãng nào là câu hỏi cần hỏi rõ.
Đặt một thẻ nhận dạng trên vali có tên và cách liên lạc của gia đình, nhưng không ghi địa chỉ nhà ở chỗ dễ nhìn. Chụp ảnh vali và đồ bên trong trước khi gửi giúp khai báo nhanh nếu thất lạc.
Ngày bay: giấy tờ xách tay và việc ở sân bay đi
Ngày bay là ngày duy nhất cả nhà còn ở bên con, nên tranh thủ kiểm tra lần cuối thay vì vội vàng. Những việc nên làm ở sân bay đi:
- Đến sớm hơn thường lệ với chuyến quốc tế, nhất là khi con dùng dịch vụ trẻ đi một mình, vì thủ tục bàn giao cho nhân viên hãng mất thêm thời gian.
- Làm thủ tục cùng con, để con tự đưa hộ chiếu, tự trả lời câu hỏi của nhân viên quầy. Cha mẹ đứng cạnh, chỉ giúp khi cần.
- Kiểm tra thẻ lên máy bay của cả hai chặng nếu nối chuyến, và xác nhận hành lý được gửi thẳng đến điểm cuối.
- Sắp túi xách tay của con theo thứ tự cần dùng: hộ chiếu và thẻ lên máy bay ở ngăn dễ lấy, tập giấy tờ in sẵn ở ngăn riêng, thuốc và một bộ quần áo thay ở ngăn khác.
- Tập giấy tờ in sẵn nên gồm: bản sao hộ chiếu và visa, thư nhập học, địa chỉ nơi ở, thông tin người đón và số khẩn cấp của trường, giấy bảo hiểm, giấy đồng ý của phụ huynh.
- Nhắc lại với con một lần: khi qua cửa an ninh, đồ điện tử và chai lọ để đâu; khi nhập cảnh, trả lời ngắn gọn, đúng sự thật, đưa thư nhập học nếu được hỏi đi học ở đâu.
- Hẹn giờ con nhắn tin khi đến chỗ nối chuyến và khi đáp.
Nếu con dùng dịch vụ của hãng, cha mẹ thường phải ở lại sân bay cho đến khi máy bay cất cánh. Hỏi hãng quy định này trước để sắp xếp thời gian.
Đón sân bay và khi chuyến bay trễ
Khâu đón ở sân bay đến là chỗ dễ gây lo lắng nhất cho cả con lẫn cha mẹ. Chuẩn bị theo các bước sau:
- Ngay khi xuất vé, gửi trường số hiệu chuyến bay, giờ đáp dự kiến, sân bay và nhà ga. Xin trường xác nhận bằng thư.
- Hỏi trường người đón sẽ đứng ở đâu, nhận dạng thế nào, và số điện thoại khẩn cấp hoạt động cả ngoài giờ hành chính.
- In thông tin này ra giấy để trong túi xách tay của con, không chỉ lưu trên điện thoại vốn có thể hết pin.
- Dặn con: nếu ra đến sảnh mà không thấy người đón, ở yên trong khu vực sảnh đến, không đi theo người lạ tự nhận là người đón, liên hệ số khẩn cấp của trường hoặc nhờ quầy thông tin sân bay.
- Nếu chuyến bay trễ hoặc đổi giờ, cha mẹ ở nhà báo ngay cho trường, đừng chờ con báo.
- Khi con đến nơi ở, trường hoặc con nhắn về nhà một tin xác nhận. Thống nhất trước ai sẽ nhắn.
Nếu con lỡ chuyến nối, hãng bay sẽ xếp chuyến khác khi hai chặng cùng một vé. Dặn con tìm quầy chuyển tiếp của hãng, báo về nhà, rồi gia đình báo trường giờ đến mới.
Câu hỏi thường gặp
Nên đặt vé trước bao lâu?
Không có mốc chung cho mọi tuyến. Với chuyến hè, nên giữ chỗ sớm vì là mùa cao điểm, nhưng chỉ xuất vé không hoàn khi đã có visa. Theo dõi giá trong vài tuần cũng giúp có cảm nhận về mức giá hợp lý cho tuyến định đi.
Con 15, 16 tuổi có cần dùng dịch vụ trẻ em đi một mình không?
Tuỳ quy định của hãng và của trường. Nhiều hãng không bắt buộc ở tuổi này nhưng cho đăng ký tuỳ chọn. Nếu con chưa từng bay một mình hoặc phải nối chuyến ở sân bay lớn, dịch vụ này giúp cha mẹ yên tâm hơn.
Có nên để con bay cùng chuyến với bạn đi cùng trại không?
Đi cùng bạn giúp con bớt lo, nhưng đừng coi một bạn cùng tuổi là người giám hộ. Mỗi học sinh vẫn cần giấy tờ, thông tin đón và kế hoạch riêng nếu chuyến bay đổi hoặc hai bạn bị xếp ghế xa nhau.
Đến sớm hơn ngày nhận phòng một hôm thì ở đâu?
Hỏi trường có cho nhận phòng sớm với phí đêm phụ không. Với học sinh dưới 18 tuổi, tự ở khách sạn một mình thường không được khuyến khích và nhiều khách sạn không nhận. Chọn chuyến bay khớp ngày nhận phòng là cách đơn giản nhất.
Mua vé qua đại lý hay trực tiếp với hãng tốt hơn?
Cả hai đều được. Mua trực tiếp giúp việc đổi vé, đăng ký dịch vụ đặc biệt làm thẳng với hãng. Mua qua đại lý thì phải đổi qua đại lý. Điều quan trọng là biết rõ ai là đầu mối khi cần đổi vé gấp.
Có cần mua chỗ ngồi trước cho con không?
Không bắt buộc. Với trẻ bay một mình có dùng dịch vụ của hãng, hãng thường tự xếp chỗ. Nếu con bay cùng bạn, chọn chỗ trước giúp hai bạn ngồi gần nhau. Ghế cạnh lối đi giúp con tự đứng dậy đi lại dễ hơn trên chuyến dài.