Bốn nơi học tiếng Anh ngắn hạn quen thuộc nhất ở Philippines khác nhau rõ: Cebu có nhiều trường nhất, có biển, khí hậu nóng; Baguio trên núi, mát quanh năm, nổi tiếng với các trường kỷ luật chặt; Clark và Tarlac ở miền trung Luzon, yên, rộng, gần sân bay quốc tế Clark; Manila là thủ đô, nhiều lựa chọn nhưng đông đúc, kẹt xe. Không nơi nào tốt hơn tuyệt đối; mỗi nơi hợp với một kiểu học viên.
Với khoá ngắn cho thiếu niên, phụ huynh thường quan tâm theo thứ tự: an toàn và giám hộ, khí hậu có hợp sức khoẻ của con không, trường có giữ được môi trường tiếng Anh không, và đường đi có thuận không. Chất lượng trường quan trọng hơn thành phố, nhưng thành phố quyết định đời sống ngoài lớp, thời tiết và chuyện đi lại. Bài này so sánh theo các tiêu chí đó và chỉ ra câu nên hỏi cho từng nơi.
Lưu ý trước: khí hậu, đường bay và tình hình từng vùng có thể thay đổi. Trước khi chốt, nên đọc thông tin mới nhất từ Đại sứ quán Việt Nam tại Philippines, cơ quan khí tượng Philippines và chính trường học.
So sánh nhanh bốn nơi
Bảng sau là mô tả tổng quát, giúp phụ huynh định hình trước khi đọc chi tiết từng nơi.
| Tiêu chí | Cebu | Baguio | Clark và Tarlac | Manila |
|---|---|---|---|---|
| Địa hình, khí hậu | Đảo, ven biển, nóng ẩm | Núi cao khoảng 1.500 m, mát, mưa nhiều mùa mưa | Đồng bằng miền trung Luzon, nóng | Đô thị ven vịnh, nóng ẩm |
| Số trường ngôn ngữ | Nhiều nhất, đủ mọi kiểu | Khá nhiều, thiên về kỷ luật chặt | Ít hơn, khuôn viên thường rộng | Có, phân tán trong thành phố |
| Nhịp sống | Sôi động, có khu nghỉ biển | Thành phố núi, nhiều sinh viên | Yên, khu kinh tế tự do và vùng nông nghiệp | Nhanh, đông, kẹt xe |
| Đường đến | Sân bay Mactan–Cebu | Bay đến Manila hoặc Clark rồi đi đường bộ lên núi | Sân bay Clark hoặc Manila rồi đi đường bộ | Sân bay Manila |
| Hợp với | Người muốn nhiều lựa chọn, có hoạt động biển | Người cần tập trung, chịu được mưa | Thiếu niên cần môi trường khép kín | Người lớn muốn trải nghiệm đô thị |
Bảng không xếp hạng nơi nào hơn nơi nào. Nó giúp bạn loại trước những nơi không hợp, ví dụ con hay say xe thì cân nhắc đường núi lên Baguio, con sợ nóng thì cân nhắc Cebu vào tháng nóng nhất.
Cebu: nhiều trường, có biển, nhiều lựa chọn
Vùng đô thị Cebu ở miền trung Philippines là một trong những đô thị lớn nhất nước, gồm thành phố Cebu và các thành phố quanh đó như Mandaue, Lapu-Lapu trên đảo Mactan. Sân bay quốc tế Mactan–Cebu nằm trên đảo Mactan, nên học viên có thể bay thẳng tới miền trung nếu có chuyến phù hợp, không phải qua Manila.
Vì có nhiều trường ngôn ngữ nhất, Cebu có đủ các kiểu: trường sparta trong thành phố, trường bán sparta, trường kiểu khu nghỉ ven biển có hồ bơi, trường chỉ có lớp mà học viên tự thuê chỗ ở. Lựa chọn rộng là điểm mạnh, nhưng cũng khiến việc so sánh khó hơn: hai trường cách nhau vài cây số có thể khác hẳn về nội quy, quốc tịch học viên và vị trí.
Khí hậu Cebu nóng ẩm quanh năm, có mùa mưa, đôi khi chịu bão. Ngoài giờ học, cuối tuần có nhiều hoạt động như đi đảo, bơi, tham quan, nên trường thường tổ chức chuyến đi cho học viên. Phụ huynh có con thiếu niên nên hỏi rõ hoạt động nước có người cứu hộ và người giám hộ đi kèm không, và quy định ra ngoài khi trường nằm gần khu trung tâm thương mại, khu giải trí.
Vì Cebu là nơi đông học viên nhất, đây cũng là nơi tỉ lệ quốc tịch dao động mạnh nhất theo mùa. Có tháng một trường gần như toàn học viên từ một nước, có tháng lại rất đa dạng. Khi trường giới thiệu tỉ lệ quốc tịch, nên hỏi số liệu của đúng tháng con đi năm trước, và hỏi trường có giới hạn số học viên mỗi quốc tịch trong một khoá không.
Baguio: mát, yên, nhiều trường kỷ luật chặt
Baguio nằm trên dãy Cordillera ở bắc Luzon, độ cao khoảng một nghìn năm trăm mét, thường được gọi là thủ đô mùa hè của Philippines vì mát hơn hẳn vùng đồng bằng. Đây là thành phố có nhiều trường đại học, đông sinh viên, và có khá nhiều trường ngôn ngữ, phần lớn theo kiểu kỷ luật chặt. Không khí mát giúp nhiều học viên dễ tập trung, ngủ ngon hơn so với những nơi nóng.
Đổi lại, đường lên Baguio là đường núi, mất vài giờ đi xe từ Manila hoặc Clark, và mùa mưa ở đây có thể rất nặng, có lúc sạt lở làm gián đoạn giao thông. Con say xe, hoặc gia đình cần đón con về gấp, thì nên tính trước yếu tố này. Mùa khô thường dễ chịu hơn, phụ huynh nên đối chiếu với lịch nghỉ hè của con.
Một điểm ít người để ý: trời mát buổi tối nên con cần mang áo ấm, nhất là trẻ quen khí hậu miền Nam Việt Nam. Ngoài giờ học, Baguio có công viên, chợ, khu thông xanh, nhịp sống chậm hơn Cebu. Với thiếu niên cần môi trường ít cám dỗ để tập trung học, đây là điểm cộng; với em thích hoạt động biển và giải trí thì có thể thấy buồn.
Một số trường ở Baguio nằm ở khu đồi, cách trung tâm một quãng; số khác nằm giữa thành phố. Vị trí ảnh hưởng tới việc đi lại cuối tuần và tới tiếng ồn, nên nên hỏi trường cách bệnh viện, chợ và bến xe bao xa. Với trẻ có bệnh hô hấp, không khí mát ẩm có thể dễ chịu hơn hoặc khó chịu hơn tuỳ người, nên hỏi bác sĩ của con trước.
Clark và Tarlac: khuôn viên rộng, gần sân bay, nhịp yên
Clark là khu kinh tế tự do ở tỉnh Pampanga, xây trên nền căn cứ không quân Mỹ cũ, bàn giao lại cho Philippines đầu những năm 1990. Khu này có sân bay quốc tế Clark, đường rộng, nhiều cây xanh, khá ngăn nắp so với các đô thị lớn. Tarlac là tỉnh nằm ngay phía bắc Pampanga, mang nhiều nét vùng nông nghiệp, có khu đô thị mới New Clark City ở Capas.
Trường ngôn ngữ ở vùng này ít hơn Cebu và Baguio, nhưng một số trường có khuôn viên lớn với ký túc, sân thể thao, hồ bơi ngay bên trong, hợp với mô hình trại hè thiếu niên khép kín: con học, ăn, ngủ, chơi trong cùng một khu có bảo vệ. Từ sân bay Clark tới khuôn viên thường không xa, giúp ngày đến và ngày về nhẹ nhàng hơn cho trẻ nhỏ.
Ngoài giờ học, vùng này không có nhiều hoạt động phố xá như Cebu hay Manila, nên trải nghiệm phụ thuộc lớn vào chương trình ngoại khoá của trường. Kế bên khu Clark là thành phố Angeles có khu giải trí về đêm; với học viên vị thành niên, phụ huynh nên hỏi vị trí khuôn viên và quy định ra ngoài, dù thường các trại thiếu niên không cho con ra khỏi trường khi không có người lớn.
Khí hậu vùng đồng bằng miền trung Luzon nóng, nhất là những tháng trước mùa mưa. Khuôn viên rộng có lợi về không gian nhưng cũng có nghĩa con phải đi bộ giữa các khu dưới nắng; hỏi trường lớp học, ký túc có điều hoà không và có lịch hoạt động ngoài trời tránh giờ nắng gắt không.
Manila: thủ đô, nhiều lựa chọn, nhiều đông đúc
Vùng thủ đô Manila gồm nhiều thành phố liền nhau, là trung tâm chính trị, kinh tế của Philippines. Trường ngôn ngữ ở đây có, nhưng nhiều nơi là trung tâm trong toà nhà văn phòng, học viên ở căn hộ hoặc khách sạn gần đó, khác với mô hình khuôn viên nội trú ở Cebu hay Baguio. Mô hình này hợp với người lớn, người đi làm muốn kết hợp học với công việc hoặc muốn trải nghiệm đời sống đô thị.
Điểm yếu lớn nhất là giao thông. Kẹt xe ở Manila nổi tiếng, mỗi lần di chuyển có thể mất nhiều thời gian, và chi phí sinh hoạt ở các khu trung tâm thường cao hơn các nơi khác. Với thiếu niên, môi trường đô thị lớn đòi hỏi giám hộ chặt hơn, nên ít gia đình chọn Manila cho trẻ nhỏ đi học tiếng ngắn hạn.
Ngược lại, Manila có nhiều trường đại học, bảo tàng, khu văn hoá; nếu mục tiêu của học viên lớn tuổi là vừa học tiếng vừa tìm hiểu bậc học cao hơn tại Philippines thì đây là nơi tiện. Phần du học đại học chính quy là một câu chuyện khác, thuộc về các bài du học dài hạn chứ không nằm trong khoá tiếng.
Nếu chọn Manila, nên hỏi kỹ quãng đường từ chỗ ở tới lớp. Một trung tâm ở khu văn phòng mà học viên phải ở cách đó nửa giờ xe trong giờ cao điểm sẽ tốn của con nhiều thời gian và sức lực mỗi ngày. Chỗ ở trong cùng toà nhà hoặc đi bộ được tới lớp là điều kiện nên ưu tiên, nhất là với người học lần đầu sang Philippines.
Những nơi khác có trường ngôn ngữ
Ngoài bốn nơi trên, một số thành phố khác cũng có trường nhận học viên nước ngoài. Ít học viên Việt hơn đồng nghĩa với ít thông tin hơn, nên phụ huynh cần hỏi kỹ hơn.
- Iloilo và Bacolod trên vùng Visayas phía tây: thành phố vừa, nhịp chậm, chi phí sinh hoạt thường thấp hơn đô thị lớn.
- Dumaguete trên đảo Negros: thành phố đại học nhỏ, yên tĩnh, ven biển.
- Davao trên đảo Mindanao: đô thị lớn của miền nam; trước khi chọn nên đọc khuyến cáo đi lại mới nhất cho vùng Mindanao.
- Subic ở tỉnh Zambales: khu kinh tế tự do ven biển, cũng là căn cứ Mỹ cũ, có vài trường ngôn ngữ.
Với những nơi này, nên hỏi trường có bao nhiêu học viên trong tháng con đi, có học viên Việt nào khác không, có nhân viên nói tiếng Việt hỗ trợ không. Nơi ít học viên có lợi là ít bạn đồng hương, nhưng nếu quá vắng, lớp nhóm có thể không mở được.
Chọn nơi cho con theo năm câu hỏi
Thay vì chọn thành phố trước rồi tìm trường, có thể đi ngược lại theo trình tự sau:
- Con cần mức kỷ luật nào: sparta, semi-sparta hay tự do. Câu trả lời thu hẹp danh sách trường ở mọi thành phố.
- Sức khoẻ của con hợp khí hậu nào: chịu nóng, chịu lạnh, có hay say xe, có dị ứng hay hen suyễn cần lưu ý.
- Con đi tháng nào: đối chiếu với mùa mưa, mùa bão của vùng đó và lịch học của con ở Việt Nam.
- Ai giám hộ và đường đi ra sao: con đi theo đoàn có trưởng đoàn hay đi một mình, ai đón ở sân bay, mất bao lâu để vào trường.
- Trong số trường còn lại, so giáo viên, giáo trình, tỉ lệ quốc tịch, báo cáo cho phụ huynh, rồi mới tính đến hoạt động cuối tuần.
Đi theo trình tự này, thành phố trở thành hệ quả của các yêu cầu thực tế chứ không phải điểm xuất phát. Nhiều gia đình chọn Cebu vì nghe quen, rồi mới phát hiện con không chịu được nóng; hoặc chọn Baguio vì mát, rồi lỡ đúng đợt mưa lớn.
Câu hỏi thường gặp
Baguio có lạnh tới mức phải mang áo khoác dày không?
Không đến mức áo khoác mùa đông, nhưng buổi sáng sớm và ban đêm khá se lạnh so với miền Nam Việt Nam, nhất là vào những tháng cuối năm và đầu năm. Nên chuẩn bị áo khoác nhẹ, áo dài tay và một bộ đồ ngủ ấm. Mùa mưa thì cần áo mưa và giày chịu nước.
Từ Việt Nam bay thẳng tới Cebu được không?
Tuỳ thời điểm. Đường bay giữa Việt Nam và Philippines chủ yếu đến Manila; các đường bay tới Cebu hay Clark có lúc mở, có lúc ngừng. Nên kiểm lịch bay của các hãng ở thời điểm đặt vé, và hỏi trường xem họ đón ở sân bay nào.
Học ở Cebu có bị phân tâm vì gần biển không?
Có thể, nếu trường nằm cạnh khu nghỉ dưỡng và cho ra ngoài tự do. Nhưng ở trường sparta tại Cebu, lịch học và giờ giới nghiêm tương tự nơi khác. Vị trí chỉ ảnh hưởng nhiều với học viên được tự do ngoài giờ; với thiếu niên, nội quy trường quan trọng hơn bãi biển.
Nơi nào ít học viên Việt Nam nhất?
Số học viên theo quốc tịch thay đổi theo từng tháng và từng trường, không cố định theo thành phố. Cách chắc nhất là hỏi chính trường số học viên Việt dự kiến trong đúng thời gian con đi. Các thành phố ít quen thuộc thường ít học viên Việt hơn nhưng cũng ít thông tin hơn.
Có nên chọn trường gần sân bay cho trẻ nhỏ không?
Với trẻ dưới mười hai tuổi, quãng đường ngắn từ sân bay vào trường giúp ngày đầu bớt mệt và giúp gia đình dễ xử lý nếu cần đón con về sớm. Đây là một lý do nhiều trại thiếu niên đặt ở gần sân bay. Tuy vậy, chất lượng chăm sóc và giám hộ vẫn quan trọng hơn khoảng cách.
Ở Manila có trường nội trú cho thiếu niên không?
Có, nhưng ít hơn so với Cebu, Baguio hay vùng Clark. Phần lớn trường ở Manila phục vụ người lớn và người đi làm. Gia đình muốn con ở Manila nên hỏi kỹ khu ở, người giám hộ ban đêm và quy định đi lại, vì môi trường thủ đô đông đúc hơn nhiều so với một khuôn viên khép kín.