Với một khoá học tiếng vài tuần, bảo hiểm cho con nên có ít nhất ba quyền lợi: chi phí y tế khi ốm hoặc tai nạn ở nước ngoài, vận chuyển y tế cấp cứu, và hồi hương khi cần đưa con về nước vì lý do sức khoẻ. Hạn mức y tế phải đủ cao so với mức viện phí ở nước đến, và phải đọc kỹ phần loại trừ, nhất là bệnh có sẵn và các hoạt động thể thao mà chương trình có tổ chức.
Những quyền lợi khác như hành lý thất lạc, chuyến bay trễ hay huỷ chuyến là phần phụ, có thì tốt. Bài này giải thích mỗi quyền lợi dùng vào tình huống nào, cách đọc hợp đồng, những điểm mà gói bảo hiểm của trường và gói mua ở Việt Nam khác nhau, và giấy tờ cần giữ để bồi thường không bị từ chối. Bài không so sánh hay giới thiệu công ty bảo hiểm cụ thể.
Các quyền lợi thường gặp và tình huống dùng đến
Hợp đồng bảo hiểm du lịch quốc tế thường liệt kê nhiều quyền lợi. Với chuyến học tiếng của trẻ vị thành niên, mức độ quan trọng khác nhau:
| Quyền lợi | Dùng khi nào | Mức ưu tiên |
|---|---|---|
| Chi phí y tế do ốm đau, tai nạn | Con sốt, viêm họng, ngộ độc thức ăn, gãy tay khi chơi thể thao | Bắt buộc |
| Vận chuyển y tế cấp cứu | Cần chuyển con đến bệnh viện khác đủ điều kiện, có thể bằng xe hoặc máy bay cứu thương | Bắt buộc |
| Hồi hương | Bác sĩ chỉ định đưa con về nước điều trị, có thể kèm người hộ tống | Bắt buộc |
| Người thân sang thăm | Con nằm viện nhiều ngày, gia đình cần một người sang chăm | Rất nên có với trẻ nhỏ |
| Trách nhiệm cá nhân | Con vô tình làm hỏng tài sản hoặc gây thương tích cho người khác | Nên có |
| Huỷ hoặc rút ngắn chuyến đi | Phải huỷ vì ốm trước ngày bay, hoặc về sớm vì người thân ở nhà gặp chuyện | Nên cân nhắc khi chi phí đã trả trước lớn |
| Hành lý, giấy tờ | Mất vali, mất hộ chiếu, chuyến bay trễ | Phần phụ |
Ba dòng đầu là lý do chính để mua bảo hiểm. Một ca mổ ruột thừa hoặc một chuyến máy bay cứu thương ở nước có viện phí cao có thể tốn nhiều hơn toàn bộ chi phí khoá học. Phần hành lý chỉ là tiện ích.
Chọn hạn mức y tế theo nước đến
Hạn mức y tế là số tiền tối đa công ty bảo hiểm trả cho chi phí điều trị trong chuyến đi. Không có con số đúng cho mọi nơi, vì viện phí khác nhau rất nhiều giữa các nước. Nguyên tắc chung là nước có viện phí tư nhân cao và người nước ngoài không được hưởng hệ thống y tế công miễn phí thì càng cần hạn mức cao.
Hoa Kỳ thường được nhắc đến như nơi chi phí y tế cho khách nước ngoài cao nhất, vì không có hệ thống y tế công cho người đến thăm. Canada, Úc, Vương quốc Anh có hệ thống y tế công, nhưng khách ngắn hạn từ Việt Nam nhìn chung không được hưởng miễn phí và phải trả khi điều trị. Ở các nước Đông Nam Á như Philippines, viện phí thấp hơn nhưng bệnh viện tư có chất lượng tốt thường yêu cầu đặt cọc hoặc bảo lãnh thanh toán trước khi điều trị.
Với các nước khối Schengen, trong đó có Malta, người xin thị thực ngắn hạn phải có bảo hiểm y tế du lịch với mức bảo hiểm tối thiểu 30.000 euro theo Bộ luật Thị thực của Liên minh châu Âu, có hiệu lực ở toàn khối và trong cả thời gian lưu trú. Đây là mức tối thiểu cho thị thực, không phải mức khuyến nghị cho mọi tình huống.
Một cách nghĩ thực tế: hỏi trường ở nước đến xem học sinh quốc tế năm trước gặp những ca y tế nào phổ biến và chi phí khoảng bao nhiêu, rồi chọn hạn mức đủ cho ca nặng nhất có thể xảy ra, không chỉ ca thường gặp.
Các điều loại trừ cần đọc chậm
Bệnh có sẵn. Nhiều hợp đồng không chi trả cho bệnh đã có trước ngày bắt đầu bảo hiểm, như hen, dị ứng nặng, tiểu đường, động kinh. Có hợp đồng chỉ chi trả khi bệnh có sẵn bùng phát cấp tính đe doạ tính mạng, với hạn mức thấp hơn. Nếu con có bệnh nền, hỏi rõ bằng văn bản và khai trung thực khi mua.
Hoạt động thể thao. Trại hè hay tổ chức bơi, chèo thuyền, leo núi, cưỡi ngựa, trượt tuyết. Một số hợp đồng loại trừ các môn mạo hiểm hoặc chỉ chi trả khi có người hướng dẫn. Lấy lịch hoạt động của trại và đối chiếu với danh sách loại trừ.
Sức khoẻ tinh thần. Điều trị lo âu, trầm cảm, rối loạn ăn uống hay bị loại trừ hoặc giới hạn. Với thiếu niên đã từng điều trị tâm lý, điều này đặc biệt cần hỏi.
Hành vi vi phạm. Thương tích khi đã uống rượu bia, dùng chất cấm, hoặc khi vi phạm pháp luật nước sở tại thường không được chi trả. Đây cũng là một lý do để nói chuyện với con về nội quy.
Đi khám không cấp thiết. Khám định kỳ, chữa răng không do tai nạn, kính mắt, thuốc dùng thường xuyên mang từ nhà thường không thuộc phạm vi bảo hiểm du lịch.
Giới hạn tuổi và thời hạn. Một số gói có quy định riêng cho trẻ em, như phải đi kèm người lớn hoặc chỉ bán kèm hợp đồng của cha mẹ. Thời hạn bảo hiểm phải phủ trọn từ ngày bay đi đến ngày về, kể cả khi chuyến bay về trễ.
Gói của trường hay gói mua ở Việt Nam
Nhiều trường và trại ở nước ngoài bán kèm bảo hiểm, có nơi bắt buộc. Gói của trường có lợi là trường đã quen làm việc với công ty đó, nhân viên biết cách đưa con đến bệnh viện liên kết và làm giấy tờ. Bất lợi là phụ huynh khó đọc toàn văn hợp đồng bằng tiếng Việt, và quyền lợi đôi khi chỉ phủ thời gian học, không phủ ngày bay.
Gói mua ở Việt Nam có lợi là hợp đồng tiếng Việt, gia đình có đầu mối để hỏi, có thể chọn hạn mức theo ý. Bất lợi là ở nước ngoài, bệnh viện có thể yêu cầu thanh toán trước rồi gia đình mới nộp hồ sơ bồi hoàn khi về; số tiền đặt cọc có thể lớn. Một số công ty có dịch vụ hỗ trợ khẩn cấp hoạt động 24 giờ và có thể bảo lãnh thanh toán trực tiếp với bệnh viện; đó là tính năng nên hỏi.
Nếu trường bắt buộc mua gói của họ, gia đình vẫn có thể mua thêm gói ở Việt Nam để phủ những chỗ gói của trường thiếu, như hành trình bay hay hồi hương. Khi có hai hợp đồng, đọc kỹ điều khoản về bảo hiểm trùng để biết bên nào trả trước. Dù chọn cách nào, phải đảm bảo không có khoảng trống trong thời gian con ở nước ngoài.
Khi con cần đi khám: làm gì để không mất quyền bồi thường
Bồi thường bị từ chối hay bị chậm thường vì thiếu giấy tờ hoặc sai trình tự, không phải vì hợp đồng không phủ. Trình tự nên dặn cả con, trưởng đoàn và người phụ trách của trường:
- Gọi số hỗ trợ khẩn cấp của công ty bảo hiểm trước khi nhập viện nếu không phải ca nguy hiểm tính mạng; ca cấp cứu thì đi viện trước, gọi sau càng sớm càng tốt.
- Mang theo hoặc chụp sẵn giấy chứng nhận bảo hiểm có số hợp đồng và số hỗ trợ khẩn cấp.
- Xin hoá đơn gốc, biên lai thanh toán, giấy ra viện, chẩn đoán của bác sĩ, đơn thuốc; tất cả có tên con và ngày tháng.
- Nếu khám vì tai nạn, xin thêm biên bản hoặc xác nhận của trường về hoàn cảnh xảy ra.
- Giữ cả hoá đơn mua thuốc ở nhà thuốc, kể cả số tiền nhỏ.
- Chụp ảnh toàn bộ giấy tờ gửi về gia đình ngay trong ngày, phòng khi giấy gốc thất lạc.
- Nộp hồ sơ bồi thường trong thời hạn hợp đồng quy định, thường tính từ ngày điều trị hoặc ngày về nước.
Người phụ trách của trường hoặc trưởng đoàn thường là người làm các bước này thay con. Phụ huynh nên gửi cho họ bản chụp giấy chứng nhận bảo hiểm trước ngày đi và hỏi họ đã từng làm hồ sơ với công ty đó chưa.
Một ca đi qua hợp đồng: ví dụ giả định
Để thấy các quyền lợi ăn khớp với nhau thế nào, hãy theo một ca giả định. Một em mười ba tuổi đang học khoá bốn tuần ở một thành phố nước ngoài, đến tuần thứ hai thì đau bụng dữ dội vào buổi tối. Người phụ trách ký túc xá đưa em đến phòng cấp cứu; bác sĩ chẩn đoán viêm ruột thừa và chỉ định mổ trong đêm.
Ở bước này, quyền lợi chi phí y tế là thứ được dùng đến. Nếu công ty bảo hiểm có dịch vụ hỗ trợ khẩn cấp và bảo lãnh thanh toán, người phụ trách gọi số hỗ trợ, công ty liên lạc với bệnh viện và em được mổ mà gia đình không phải chuyển tiền gấp. Nếu không có bảo lãnh, bệnh viện có thể yêu cầu đặt cọc; trường hoặc gia đình phải ứng trước rồi bồi hoàn sau.
Sau mổ, bác sĩ khuyên em nằm viện vài ngày và không nên bay trong một thời gian. Lúc này quyền lợi người thân sang thăm giúp một người trong gia đình sang chăm em. Nếu em không thể tiếp tục khoá học và bác sĩ khuyên về nước khi đủ sức, quyền lợi hồi hương chi trả phần vé đổi ngày hoặc vé có người hộ tống, tuỳ chỉ định. Quyền lợi rút ngắn chuyến đi, nếu có, bù một phần học phí không dùng hết.
Ca giả định này cho thấy vì sao không nên chọn bảo hiểm chỉ nhìn vào một hạn mức tổng. Thứ quyết định trải nghiệm của gia đình là có bảo lãnh thanh toán hay không, có hỗ trợ người thân sang thăm hay không, và hồi hương được định nghĩa thế nào trong hợp đồng.
Câu hỏi nên đặt cho bên bán bảo hiểm trước khi ký
Mang theo lịch trình và lịch hoạt động của chương trình khi hỏi:
- Hợp đồng có hiệu lực ở nước đến và ở nước quá cảnh không?
- Hạn mức y tế, vận chuyển cấp cứu và hồi hương là bao nhiêu, có gộp chung một hạn mức không?
- Con có bệnh nền này thì phần nào được chi trả, phần nào không?
- Các hoạt động bơi, chèo thuyền, leo núi trong lịch của trại có bị loại trừ không?
- Có dịch vụ hỗ trợ khẩn cấp 24 giờ không, nói được tiếng Việt hay tiếng Anh?
- Có bảo lãnh thanh toán trực tiếp với bệnh viện không, hay phải trả trước rồi bồi hoàn?
- Nếu chuyến bay về trễ vài ngày thì hợp đồng có tự kéo dài không?
- Có quyền lợi cho người thân sang thăm khi con nằm viện không, điều kiện gì?
Ghi lại câu trả lời, hoặc tốt hơn là xin bên bán xác nhận bằng email. Lời tư vấn miệng không thay cho điều khoản trong hợp đồng.
Câu hỏi thường gặp
Con đã có bảo hiểm y tế ở Việt Nam thì có cần mua thêm không?
Bảo hiểm y tế theo quy định của Việt Nam và phần lớn bảo hiểm sức khoẻ trong nước không chi trả, hoặc chỉ chi trả rất hạn chế, khi điều trị ở nước ngoài. Với chuyến học tiếng, gia đình vẫn nên có bảo hiểm du lịch quốc tế có quyền lợi y tế, vận chuyển cấp cứu và hồi hương.
Thẻ tín dụng có kèm bảo hiểm du lịch thì có đủ không?
Một số thẻ tín dụng có quyền lợi bảo hiểm du lịch khi dùng thẻ thanh toán vé, nhưng thường chỉ áp cho chủ thẻ và người thân được ghi trong điều khoản, với hạn mức và điều kiện riêng. Đọc kỹ xem con có được tính là người được bảo hiểm khi đi một mình không. Phần lớn trường hợp, thẻ không thay được một hợp đồng riêng cho con.
Mua bảo hiểm sát ngày đi có bị ảnh hưởng gì không?
Bảo hiểm du lịch thường mua được đến trước ngày khởi hành, nhưng quyền lợi huỷ chuyến chỉ có ý nghĩa khi mua sớm, ngay sau khi thanh toán học phí và vé. Mua sát ngày thì phần y tế vẫn có hiệu lực từ ngày bay, còn phần huỷ chuyến gần như không còn tác dụng.
Nếu con ốm nhẹ, tự mua thuốc ở nhà thuốc thì có được bồi thường không?
Tuỳ hợp đồng. Một số hợp đồng chỉ chi trả thuốc khi có đơn của bác sĩ, nên thuốc tự mua không kèm đơn có thể bị từ chối. Với số tiền nhỏ, thủ tục bồi thường đôi khi không đáng công, nhưng vẫn nên giữ hoá đơn phòng khi bệnh nặng lên và cần khám tiếp.
Bảo hiểm có chi trả khi con bị mất điện thoại không?
Nhiều hợp đồng du lịch có quyền lợi hành lý và tư trang với hạn mức cho từng món, và thường loại trừ thiết bị điện tử hoặc chỉ trả khi có biên bản của cảnh sát. Không nên chọn bảo hiểm dựa vào quyền lợi này; tốt hơn là cho con mang điện thoại cũ và dặn cách giữ đồ.
Trường đã yêu cầu khai thông tin y tế thì có cần khai lại với công ty bảo hiểm không?
Có. Mẫu y tế của trường giúp trường chăm sóc con, còn khai báo với công ty bảo hiểm quyết định quyền lợi bồi thường. Hai việc tách biệt nhau. Không khai bệnh có sẵn khi mua bảo hiểm có thể khiến hồ sơ bồi thường bị từ chối dù bệnh đó không liên quan trực tiếp.