Các trường tiếng ở nước ngoài bán vài loại khoá chính. General English (tiếng Anh tổng quát) dạy đủ bốn kỹ năng cùng ngữ pháp, từ vựng, là lựa chọn mặc định. Intensive (cấp tốc) thêm giờ cho người muốn học dày. Combination ghép lớp nhóm với tiết một kèm một. English Plus ghép tiếng Anh với một hoạt động như thể thao, kịch, nghệ thuật hay khoa học. Ngoài ra có khoá luyện thi và khoá tiếng Anh học thuật cho người sắp vào đại học.
Chọn loại khoá nên đi từ mục tiêu của con: dám nói và quen môi trường, bù một kỹ năng cụ thể, làm quen dạng đề một kỳ thi, hay giữ hứng thú cho trẻ nhỏ. Cùng một tên khoá ở hai trường có thể khác nhau nhiều, nên phần cuối bài có danh sách câu hỏi để biết khoá thật sự dạy gì.
Các loại khoá thường gặp
Tên gọi dưới đây là tên trường hay dùng trong tài liệu tiếng Anh; nội dung cụ thể mỗi trường mỗi khác.
| Loại khoá | Dạy gì | Hợp với | Cần hỏi |
|---|---|---|---|
| General English | Bốn kỹ năng, ngữ pháp, từ vựng theo giáo trình | Đa số học viên, nhất là lần đầu đi | Độ dài bài học, số bài mỗi tuần |
| Intensive | Như General, thêm bài học, thường thêm kỹ năng nói hoặc chủ đề | Người có mục tiêu rõ, đã quen học dài | Phần thêm là học nhóm hay chuyên đề, giờ kết thúc |
| Combination | Lớp nhóm cộng tiết một kèm một | Người cần bù một kỹ năng hoặc phát âm | Tiết riêng có cố định giáo viên không |
| English Plus | Tiếng Anh buổi sáng, hoạt động chuyên đề buổi chiều | Thiếu niên có sở thích rõ, cần động lực | Hoạt động do ai dạy, có dùng tiếng Anh không |
| Luyện thi | Kỹ năng và dạng đề của một kỳ thi | Người đã đủ trình độ gần mục tiêu | Ngày khai giảng cố định, có thi thật không |
| Tiếng Anh học thuật | Viết luận, nghe giảng, đọc tài liệu, thuyết trình | Học sinh 16–17 trở lên chuẩn bị học ở nước ngoài | Tuổi tối thiểu, trình độ đầu vào |
| Một kèm một trọn gói | Toàn bộ giờ học riêng | Người có nhu cầu rất hẹp hoặc lịch bất thường | Số tiết mỗi ngày, có hoạt động nhóm không |
Khoá dành riêng cho thiếu niên thường là một dạng General English hoặc English Plus có chủ đề, tài liệu và lịch hoạt động hợp tuổi, kèm giám sát. Khi trường có cả khoá thiếu niên và khoá người lớn cùng tên, hỏi con dưới 18 tuổi được xếp vào khoá nào.
General English: lựa chọn mặc định và vì sao nó thường đủ
Khoá tiếng Anh tổng quát đi theo một giáo trình chia cấp độ, mỗi tuần một vài chủ đề, xen kẽ nghe, nói, đọc, viết và các điểm ngữ pháp, từ vựng gắn với chủ đề đó. Với một học sinh Việt Nam đã học tiếng Anh ở trường nhiều năm, giá trị lớn nhất của khoá này không nằm ở kiến thức mới mà ở việc phải dùng những gì đã biết, mỗi ngày, trong lớp có người từ nhiều nước, với giáo viên chỉ nói tiếng Anh. Phần ngữ pháp con đã học ở nhà được kích hoạt trong tình huống thật.
Vì thế, với chuyến đi đầu tiên vài tuần, General English cộng hoạt động buổi chiều thường là đủ và cân bằng. Con có buổi sáng học có cấu trúc, buổi chiều dùng tiếng Anh ngoài lớp. Thêm giờ cấp tốc ngay lần đầu có thể làm con mệt mà không thêm được bao nhiêu. Khi đọc tài liệu, nên hỏi giáo trình khoá tổng quát là sách xuất bản hay tài liệu riêng của trường, và mỗi tuần có bài kiểm tra tiến độ không; hai câu này cho biết khoá có cấu trúc rõ hay chỉ là chuỗi hoạt động rời rạc. Một khoá tổng quát tốt thường có mục tiêu cho từng tuần mà giáo viên nói được bằng một hai câu.
Khi nào khoá cấp tốc hoặc kết hợp đáng chọn
Con đã quen đi xa và có mục tiêu rõ. Một học sinh 16 tuổi lần thứ hai đi học tiếng, muốn tăng tốc độ nói trước khi vào lớp chuyên tiếng Anh ở trường, có thể dùng được khoá cấp tốc. Sức học, giấc ngủ đều và kỷ luật tự giác là điều kiện, không phải chi tiết phụ.
Con có một điểm yếu cụ thể. Phát âm khó nghe, viết sai nhiều, nói chậm dù đọc tốt: những vấn đề này hợp với gói kết hợp, vì tiết một kèm một nhắm thẳng vào chỗ yếu, còn lớp nhóm giữ phản xạ.
Thời gian ở nước ngoài ngắn. Nếu chỉ đi được hai tuần, gia đình có thể muốn dày giờ hơn. Nhưng nên cân với sức của con và với thời gian để con thật sự sống trong môi trường tiếng.
Không hợp: trẻ nhỏ lần đầu đi. Với trẻ 8–11 tuổi, khoá cấp tốc dễ biến chuyến đi thành sáu bảy tiết ngồi lớp mỗi ngày. Khoá tổng quát kèm hoạt động thường giữ hứng thú tốt hơn.
Không hợp: để bù cho việc không chuẩn bị. Nếu con chưa có nền cơ bản, thêm giờ không giải quyết được việc con không hiểu lớp. Chọn đúng cấp và chuẩn bị trước khi đi hiệu quả hơn.
English Plus: tiếng Anh đi cùng một hoạt động con thích
Khoá English Plus dựa trên ý tưởng học ngôn ngữ thông qua nội dung: khi con đang say mê bóng đá, kịch, nhiếp ảnh hay lập trình, tiếng Anh trở thành công cụ để làm việc con muốn làm, không còn là môn học. Ý tưởng này gần với phương pháp tích hợp nội dung và ngôn ngữ, thường gọi tắt là CLIL, được bàn nhiều ở châu Âu từ giữa thập niên 1990. Bằng chứng về CLIL trong trường phổ thông khá tích cực nhưng còn tranh luận về mức độ và điều kiện; với khoá hè vài tuần, lợi ích rõ nhất là động lực và lượng giao tiếp tự nhiên.
Điểm yếu là phần "Plus" có thể không dùng nhiều tiếng Anh như tên gọi gợi ra. Một buổi tập bóng với huấn luyện viên chỉ ra hiệu và vài từ ngắn, hay một lớp vẽ mà mỗi em cắm cúi làm bài riêng, không khác bao nhiêu so với hoạt động ở nhà. Câu nên hỏi: hoạt động do huấn luyện viên chuyên môn hay nhân viên hoạt động dẫn, có được thiết kế để học viên phải trao đổi bằng tiếng Anh không, và thời lượng của nó có cộng vào số giờ học hay tính riêng. Khoá English Plus tốt là khoá mà phần hoạt động có mục tiêu ngôn ngữ, chứ không chỉ là trại thể thao ghép thêm vài tiết tiếng Anh.
Khoá luyện thi và khoá học thuật trong vài tuần: kỳ vọng thực tế
Một số gia đình muốn tận dụng chuyến đi để con luyện cho một kỳ thi. Khoá luyện thi ở trường tiếng thường có ngày khai giảng cố định gắn với lịch thi, yêu cầu trình độ đầu vào gần với cấp mục tiêu, và tập trung vào dạng đề, chiến lược làm bài. Trong vài tuần, khoá này giúp con quen dạng đề và tự tin hơn khi thi, nhưng hiếm khi kéo con lên trọn một cấp nếu nền chưa đủ. Kế hoạch luyện thi chi tiết là một chuyện riêng, nên ở đây chỉ cần nhớ: luyện thi ở nước ngoài có ý nghĩa khi con đã gần đích, còn khi con còn xa đích thì khoá tổng quát thường giúp nền tảng hơn.
Khoá tiếng Anh học thuật dạy kỹ năng con sẽ cần nếu sau này học bằng tiếng Anh: nghe giảng và ghi chép, đọc tài liệu dài, viết đoạn lập luận có dẫn nguồn, thuyết trình. Phần lớn khoá loại này đặt tuổi tối thiểu 16 hoặc 17 và trình độ đầu vào khoảng B1 trở lên. Với học sinh cuối cấp hai, cấp ba đang cân nhắc du học dài hạn, một khoá hè học thuật có thể là phép thử xem con có hợp lối học đó không, trước khi gia đình đi tới quyết định lớn hơn.
Ghép loại khoá với mục tiêu
Bảng gợi ý điểm xuất phát. Một khoá có thể phục vụ nhiều mục tiêu, và mục tiêu của con có thể thay đổi sau tuần đầu.
| Mục tiêu chính | Loại khoá thường hợp | Điều nên tránh |
|---|---|---|
| Dám nói, quen môi trường quốc tế | General English kèm hoạt động chiều | Khoá cấp tốc lần đầu với trẻ nhỏ |
| Giữ hứng thú cho trẻ 8–11 tuổi | English Plus hoặc khoá thiếu niên nhiều hoạt động | Lịch kín tiết, ít vận động |
| Bù phát âm hoặc kỹ năng yếu | Combination | Lớp lớn không có tiết riêng |
| Quen dạng đề một kỳ thi | Luyện thi khi đã gần cấp mục tiêu | Luyện thi khi còn cách xa hai cấp |
| Thử lối học đại học | Tiếng Anh học thuật, từ 16–17 tuổi | Khoá học thuật khi chưa đủ trình độ đầu vào |
Khi phân vân giữa hai loại, chọn loại nhẹ hơn và hỏi trường có cho chuyển hoặc thêm tiết sau tuần đầu không. Thêm giờ giữa khoá thường dễ hơn bớt giờ.
Cũng nên nhớ rằng mục tiêu của một chuyến đi ngắn thường là nhiều thứ cùng lúc. Một em 14 tuổi có thể vừa cần dám nói, vừa cần làm quen dạng đề, vừa cần một mùa hè có bạn bè. Khi đó, chọn loại khoá theo mục tiêu quan trọng nhất của chuyến đi này, và chấp nhận các mục tiêu khác được phục vụ một phần qua hoạt động và đời sống hằng ngày ở nước ngoài.
Cùng tên khoá, khác nội dung: câu hỏi để biết khoá dạy gì
Vì mỗi trường tự đặt tên, nên gửi các câu sau cho đúng khoá con đăng ký:
- Một tuần khoá này có bao nhiêu bài, mỗi bài bao nhiêu phút, và phần nào là học nhóm, phần nào là học riêng?
- Giáo trình là sách xuất bản nào hay tài liệu riêng của trường? Có thể xem một tuần giáo án mẫu không?
- Với khoá English Plus, phần hoạt động do ai dẫn, chiếm bao nhiêu giờ, có mục tiêu ngôn ngữ không?
- Với khoá luyện thi, ngày khai giảng là ngày nào, trình độ đầu vào tối thiểu là gì, khoá có kỳ thi thử không?
- Học viên dưới 18 tuổi có học chung lớp với người lớn trong khoá này không?
- Cuối khoá, con nhận được gì: giấy hoàn thành, nhận xét của giáo viên, kết quả kiểm tra?
Những câu trả lời này cho thấy khoá có cấu trúc hay không. Một trường nói rõ được từng câu thường cũng dạy theo cách có thể kiểm. Ngược lại, khi câu trả lời chỉ lặp lại lời quảng cáo, phụ huynh nên coi khoá đó là chưa đủ thông tin để so với các khoá khác.
Câu hỏi thường gặp
Con đã học tiếng Anh nhiều năm ở nhà, có cần học General English không hay nên học khoá nâng cao?
General English cũng có cấp nâng cao, nên con không học lại từ đầu mà vào đúng cấp sau bài kiểm tra xếp lớp. Với người đã có nền, lợi ích của khoá tổng quát là dùng những gì đã biết trong môi trường thật, điều mà học ở nhà khó có.
Khoá English Plus có đắt hơn khoá thường không?
Thường có thêm chi phí cho huấn luyện viên chuyên môn, sân bãi, dụng cụ hoặc vé tham quan. Mức chênh khác nhau theo hoạt động và trường. Thay vì so giá, nên hỏi phần thêm đó gồm bao nhiêu giờ và do ai dạy để biết mình trả cho cái gì.
Có nên đăng ký khoá luyện thi cho con 12 tuổi không?
Với trẻ 12 tuổi, chuyến đi ngắn thường có giá trị hơn ở việc tự tin giao tiếp và hứng thú học. Nếu con chuẩn bị một kỳ thi dành cho thiếu niên, có thể hỏi trường có tiết làm quen dạng đề trong khoá thiếu niên không, thay vì vào khoá luyện thi thiết kế cho người lớn.
Khoá một kèm một trọn gói có phù hợp cho trẻ nhỏ không?
Với trẻ nhỏ, học riêng cả ngày dễ mệt và thiếu bạn cùng tuổi. Nếu cần một kèm một, nên chọn vài tiết mỗi ngày ghép với lớp nhóm hoặc hoạt động. Học riêng trọn gói hợp hơn với người lớn có mục tiêu hẹp hoặc lịch không khớp với khai giảng thường.
Đổi loại khoá giữa chừng có được không?
Nhiều trường cho đổi, như từ General sang Intensive hoặc thêm tiết riêng, nếu còn chỗ. Đổi sang khoá nhẹ hơn thì thường không được hoàn phần chênh. Hỏi chính sách này trước khi đặt cọc giúp gia đình chọn loại nhẹ trước mà không lo bị kẹt.